Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Станіслаў Багданкевіч: «У нас амаль 48% нізкарэнтабэльных прадпрыемстваў, вось іх і прыватызуйце»


Станіслаў Багданкевіч

Станіслаў Багданкевіч

На гэтым тыдні прэм'ер-міністар Беларусі Міхаіл Мясьніковіч выказаў намер прадаць актывы шэрагу буйных прадпрыемстваў расейскім інвэстарам. На тэму прыватызацыі мы пагутарылі з былым кіраўніком Нацбанку Беларусі, доктарам эканамічных навук, прафэсарам Станіславам Багданкевічам.

Радыё Свабода : Мясьніковіч агучыў сьпіс зь сямі буйных прадпрыемстваў, якія плянуе прадаць Расеі. І пакупнікі нібыта знайшліся, але некаторыя зь іх ужо зьняпраўдзілі гэтую інфармацыю. Як вы пракамэнтуеце гэтыя заявы? Ці гэта палітычная гульня?

Багданкевіч: Я ня думаю, што гэта гульня. Для мяне непрымальна многае ў гэтай прыватызацыі. Па-першае, тое, што трэба рэформы ў эканоміцы праводзіць, а не прадаваць буйныя рэнтабэльныя прадпрыемствы і такім шляхам спрабаваць дастаць рэсурсы, каб нічога не рабіць для рэфармаваньня эканомікі. То бок захаваць status quo, захаваць тое, што ў нас ёсьць, атрымліваючы грошы ад расейскіх алігархаў. Па-другое, што гэта за перамовы ў цішыні кабінэта з расейскімі інвэстарамі? Павінны аб'яўляцца на ўвесь сьвет тэндэры, амбасады павінны паўсюль у цывілізаваным сьвеце паінфармаваць патэнцыйных інвэстараў. Выгадней для нас ня грошы расейскіх алігархаў атрымаць, а найноўшыя тэхналёгіі, кіраваньне больш сучаснае, рынак збыту. Усё гэта ёсьць у цывілізаваным сьвеце на Захадзе, а не на Ўсходзе. Сама ідэя прадаць буйныя, эфэктыўна працуючыя прадпрыемствы расейскім алігархам для таго, каб потым гэтыя грошы праесьці, абсалютна непрымальная. Яна не адпавядае інтарэсам беларускага народу і дзяржавы.

Радыё Свабода: То бок наш сувэрэнітэт пад пагрозай?

Багданкевіч: Так, безумоўна. Я не праціўнік удзелу Расеі ў прыватызацыі, бо адтуль ідзе сыравіна. Але той, хто набывае канчатковы прадукт, таксама мусіць удзельнічаць. Калі мы не захоўваем кантрольнага пакету ў нацыянальнай буржуазіі, у дзяржавы, то лепей, каб гэты кантрольны пакет быў у цывілізаванага сьвету, а не ў Расеі, якая можа нас паглынуць.

Радыё Свабода: Наколькі цікавыя нашы прадпрыемствы замежным інвэстарам?

Багданкевіч: Я думаю, з таго, што назваў Мясьніковіч, у большасьці яны даволі цікавыя. Скажам, прадукцыя “Гродна АЗОТ” ідзе ў асноўным на захад, а не на ўсход. Таму гэта будзе валютнае паступленьне. Расея можа перапыніць потым гэтую вытворчасьць, калі мы трапім у залежнасьць ад яе. Нафтапераапрацоўка, “Нафтан”, гэта таксама экспарт, які ідзе на захад. Гэта тое, чаго ня варта прадаваць, тое, што можна прадаць у апошнюю чаргу.

Радыё Свабода: На якія краіны можна было б арыентавацца Беларусі?

Багданкевіч: Перадусім на здаровы сэнс. Мы ведаем, што ўва ўсім сьвеце сёньня найбольш эфэктыўныя эканомікі – лібэральная і рынкавая. Трэба арыентавацца на тыя эканомікі, якія маюць невялікія дзяржаўныя выдаткі, то бок выдаткі бюджэту ў адносінах да валавога прадукту. Можна арыентавацца і на "азіяцкіх тыграў", і на Тайвань, Малайзію. Ну а найбліжэйшая да нас – Польшча, якая разьвівае сваю эканоміку і фактычна не перажывае крызісу. Яна змагла ажыцьцявіць структурныя зьмены, дасягнула ўзроўню заробкаў і пэнсій, якія больш як у тры разы вышэйшыя, чым у сучаснай Беларусі. Можна арыентавацца на Славаччыну, Чэхію. У гэтых краінах таксама ёсьць пэўныя недахопы. Галоўны зь іх – вялікая частка дзяржаўных выдаткаў, а гэта значыць вялікая колькасьць чыноўнікаў. І вялікія выдаткі, што бяруцца з рэальнага сэктару. А вось малыя выдаткі адносна бюджэту – каля 25-30 % у Сінгапуру, Малайзіі, Тайваню. Нават у Кітаю мацерыковая доля дзяржаўных выдаткаў да ўнутранага валавога прадукту складае 22 %, а ў Беларусі яна амаль 50 %. У нас засільле дзяржаўнага манапалізму, і гэта адлюстроўваецца на ўзроўні эфэктыўнасьці.

Радыё Свабода: А што да продажу «Беларуськалію», які Лукашэнка ацаніў на 30 мільярдаў?

Багданкевіч: Гэта народная ўласнасьць, рэнтабэльнасьць гэтага прадпрыемства складае 70-100%, гэта вялізарныя валютныя паступленьні. Таму ня толькі за 30 мільярдаў, за 130 мільярдаў нельга прадаваць «Беларуськалій». Гэта тое, што канкурэнтаздольнае. Трэба пачынаць прыватызацыю з прадпрыемстваў, якія маюць нізкую рэнтабэльнасьць.

Калійныя солі набываюць ува ўсім сьвеце. Нядаўна цэны на ўгнаеньні яшчэ падрасьлі. У нас ёсьць, што прадаваць, у нас амаль 48 % нізкарэнтабэльных прадпрыемстваў, на якіх дзяржава ня ўмее наладзіць вытворчасьць, каб атрымліваць высокія прыбыткі. Вось іх і прыватызуйце ў першую чаргу. А калі рэнтабэльнасьць калійных угнаеньняў настолькі высокая, што акупіць стварэньне новых камбінатаў за тры гады, навошта прадаваць такое прадпрыемства? “Беларуськалій” можа ствараць новыя прадпрыемствы, пад яго заўсёды дадуць крэдыты.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG