Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Галоўнай падзеяй кампаніі па выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў, прызначаных на 25 красавіка, на гэтым тыдні стала фармаваньне акруговых выбарчых камісіяў. Усе 367 акруговых камісіяў цалкам сфармаваныя. Партыйцы складаюць у іх 6,7% ад усіх сябраў. Гэта больш, чым іх прадстаўніцтва ў тэрытарыяльных камісіях, дзе на долю ўсіх партый прыпадае толькі 1,1% месцаў.

Акруговыя выбарчыя камісіі рэгіструюць ініцыятыўныя групы кандыдатаў у дэпутаты, выдаюць адпаведныя пасьведчаньні, падпісныя лісты і г.д. Яны ж рэгіструюць кандыдатаў у дэпутаты, разглядаюць іх скаргі.

Сакратар Цэнтральнай выбарчай камісіі Мікалай Лазавік прыводзіць наступную статыстыку фармаваньня акруговых камісіяў:

Мікалай Лазавік
«Сярод партыйных актывістаў найбольшую колькасьць складаюць КПБ — 175 чалавек, і „Справядлівы сьвет“ — 48. Даволі актыўна дзейнічаюць Аграрная партыя −19, Лібэральна-дэмакратычная і партыя БНФ — па 16, АГП −14. Ёсьць прадстаўнікі Грамады, як адной, так і другой. Ад „Згоды“ — 5 чалавек.

У цэлым пры фармаваньні акруговых камісіяў актыўнасьць партыяў значна павысілася».

Аб’яднаная грамадзянская партыя правяла ў акруговыя камісіі 14 чалавек. Старшыня партыі Анатоль Лябедзька ўдакладняе: у камісіі трапіў толькі кожны чацьверты вылучэнец:

Анатоль Лябедзька
«Але мы не падавалі вялікую колькасьць прэтэндэнтаў, мы падавалі тэставую колькасьць. А гэта азначае, што ўлада зноў праігнаравала людзей, якія па ўсіх парамэтрах прыдатныя да працы ў акруговых выбарчых камісіях. Я не магу зразумець матывацыі, чаму, напрыклад, Аляксандар Сасноў, які мае досьвед працы і ў парлямэнце, і ва ўрадзе, ня можа быць сябрам акруговай камісіі. Тое ж самае можна сказаць пра Аляксандра Дабравольскага, Валянціну Палевікову і многіх-многіх іншых. Таму, калі казаць пра якасны складнік, то тут ніякага адметнага прагрэсу я ня бачу».

Падобна, што ўлады пры фармаваньні камісіяў улічваюць два фактары. З аднаго боку, трэба паказаць міжнароднай супольнасьці, што ў выбарчых справах нібыта назіраецца пэўны прагрэс. Таму ў акруговыя камісіі ўключаюць і прадстаўнікоў апазыцыі. Прыкладам, на Віцебшчыне партыя «Справядлівы сьвет» прапанавала ў камісіі 30 ахвотных. І роўна палова зь іх будзе тут працаваць.

Аднак існуе і другі бок мэдаля. Так, на думку старшыні абласной арганізацыі «Справядлівага сьвету» Мікалая Селівашкі, улады ўважліва «адфільтравалі» партыйных кандыдатаў. У выніку ў камісіі зусім не выпадкова ўключылі менавіта тых людзей, на якіх можна неяк паўплываць:

Мікалай Селівашка
«У бальшыні гэта людзі, на якіх можна ціснуць — тыя, хто працуе. Маўляў, што гэта за партыйная актыўнасьць, і ўвогуле: працаваць далей вы хочаце ці не? Іх нават на размовы ўжо выклікалі да кіраўніцтва, у Віцебску і ў Воршы. У прыватнасьці, дырэктар аршанскага камбінату будматэрыялаў Данілаў ужо выклікаў работніка і казаў: «Можа, ты забыўся, што кантракт падпісваю я?»

Існуе меркаваньне, што сям-там улады ўключылі прадстаўнікоў апазыцыі ў акруговыя камісіі і дзеля таго, каб іхныя партыі не байкатавалі выбары. Прынамсі, у Гарадзенскай вобласьці будуць працаваць тры прадстаўнікі БСДГ. Кіраўнік абласной партыйнай арганізацыі Віктар Сазонаў кажа:

Віктар Сазонаў
«Некалькі чалавек уключылі хіба толькі дзеля таго, каб партыя зараз не абвясьціла (а мы ўжо гатовыя былі гэта зрабіць) пра няўдзел у выбарах з-за такога абыходжаньня з нашымі сябрамі. Думаю, толькі таму яны і пакінулі некалькі чалавек».

У Магілёўскай вобласьці ў акруговую камісію патрапіў адзін прадстаўнік ад абласной арганізацыі руху БНФ «Адраджэньне». Ён будзе працаваць у самай аддаленай беларускай выбарчай акрузе — Хоцімскай.

«Паказаць „дэмакратычнасьць“ выбараў туды яго й прапусьцілі. Тых жа людзей, якія рэальна маглі паўплываць на працу камісіі, — іх не ўключылі. Гэта магілёўскія, у асноўным, юрысты, людзі, якія прайшлі не адны выбары, таму іх не паўключалі», — мяркуе кіраўнік абласной арганізацыі Зьміцер Салаўёў.

Старшыня Цэнтравыбаркаму Лідзія Ярмошына кажа, што «ў нас такога партыйнага аншлягу не было вельмі даўно. Нават у апошніх парлямэнцкіх выбарах спрабавалі ўдзельнічаць 8-9 партыяў. А цяпер ужо — 13».

Юрась Чавусаў
Палітоляг Юрась Чавусаў у размове са «Свабодай» падкрэсьлівае: да лічбаў трэба ставіцца ўважліва:

«Тое, што ў складзе выбарчых камісіяў павялічылася доля прадстаўнікоў палітычных партыяў і грамадзкіх аб’яднаньняў, адбылося выключна за кошт больш актыўнага ўдзелу праўладных структураў, якія кантралююцца дзяржавай. Я маю на ўвазе такія структуры, як «Белая Русь», БРСМ, афіцыйныя прафсаюзы і некаторыя праўладныя партыі.

Мы бачым, што пэрсаналіі ў складзе выбарчых камісіяў засталіся практычна тыя ж самыя. Адзінае, што цяпер яны вылучаюцца не працоўнымі калектывамі выканкамаў, а, напрыклад, грамадзкім аб’яднаньнем «Белая Русь».

Сакратар ЦВК Мікалай Лазавік кажа пра наступны этап выбарчай кампаніі:

«З 14 лютага пачынаецца вылучэньне кандыдатаў у дэпутаты. Гэта азначае, што з гэтага дня можна праводзіць сходы працоўных калектываў, паседжаньні кіраўнічых партыйных органаў, а таксам зьбіраць подпісы ў падтрымку патэнцыйных кандыдатаў. Але тым, хто зьбірае подпісы, трэба спачатку зарэгістраваць ініцыятыўныя групы».

Між тым самае галоўнае пытаньне гэтых выбараў — ці пойдуць на іх людзі? На афіцыйным сайце Аб’яднаных дэмакратычных сілаў Беларусі я пабачыў такую статыстыку ў адказах на пытаньне «За каго вы зьбіраецеся галасаваць на мясцовых выбарах?»:

  • «За кандыдата ад улады — 5,58%
  • За кандыдата ад апазыцыі — 22,87%
  • За незалежнага кандыдата — 9, 64%
  • Я на выбары не пайду, ня мае сэнсу — 34,58%»

Але тут варта прыгадаць: на сёлетніх мясцовых выбарах упершыню адменены парог яўкі выбарцаў. І таму нават жменька выбарцаў цяпер можа абраць дэпутатаў.
XS
SM
MD
LG