Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Мястэчка Друя Браслаўскага раёну


Мястэчка Друя Браслаўскага раёну, Траецкі касьцёл бэрнардынцаў

Мястэчка Друя Браслаўскага раёну, Траецкі касьцёл бэрнардынцаў


Шыльда Свабоды

Мястэчка Друя Браслаўскага раёну, Траецкі касьцёл бэрнардынцаў
29 красавіка 1987 году з гэтага месца стартавала экалягічнае воднае ралі пратэсту супраць будаўніцтва Даўгаўпілскай ГЭС — адна з найбольш масавых акцыяў грамадзкага руху ў абарону вялікіх тэрыторыяў Беларусі і Латвіі, якім пагражала затапленьне. Пазьней будаўніцтва ГЭС спынілі.

Будаваць гідраэлектрастанцыю ў Даўгаўпілсе (былым Дзьвінску) пачалі яшчэ ў 1979 годзе. Вышыня плаціны паводле праекту павінна была скласьці 20 мэтраў, а даўжыня меркаванага вадасховішча — 200 кілямэтраў на тэрыторыі Латвіі і Беларусі. Калі б гэта адбылося, дык былі б затопленыя запаведныя даліны Заходняй Дзьвіны і нават цэлыя вёскі.

Пасьля закліку кіраўніка латыскага Народнага фронту Дайніса Іванса пачаўся грамадзкі рух супраць будаўніцтва ГЭС. Латыскія “зялёныя” разам з гісторыка-культурніцкімі аб’яднаньнямі зьвярнуліся да сяброў беларускага клюбу “Талака” з ініцыятывай наладзіць сумесны чын — воднае ралі, каб прыцягнуць увагу грамадзкасьці і ўладаў да магчымай экалягічнай і гуманітарнай катастрофы.

Да клічу талакоўцаў далучыліся сябры іншых суполак з розных гарадоў Беларусі. Аднак, — узгадвае адзін зь лідэраў “Талакі” Сяргей Вітушка, — “супраць гэтага было шмат процідзеяньняў. Усіх, каго маглі, загналі на першамайскую дэманстрацыю. Пагражалі: калі ня пойдзеце на дэманстрацыю, выганім з унівэрсытэту. Усякімі спосабамі стараліся адвадзіць людзей ад той вандроўкі. Тым ня меней многія паехалі. Плылі на байдарках, на гумавых лодках, хто як мог”.

Каля сотні чалавек — беларусаў і латышоў сабраліся ў Друі, ля Траецкага касьцёла бэрнардынцаў. Аднак і тут прадстаўнікі мясцовых уладаў паспрабавалі не дапусьціць правядзеньня акцыі. Узгадвае пісьменьнік Уладзімер Арлоў: “Мяне зь Віктарам Івашкевічам у часе падрыхтоўкі да адплыцьця затрымалі міліцыянты. З нас спрабавалі сарваць мэдальёны, прысьвечаныя ральлі. Маё пісьменьніцкае пасьведчаньне дапамагло нам тады вызваліцца і ў нейкім сэнсе стрымала імпэт міліцыі. Але трэба сказаць, што і міліцыя, людзі ў цывільным былі крыху разгубленыя ад колькасьці маладых людзей, якія прыехалі для ўдзелу ў ральлі, нягледзячы на тое, што ў вагоны, якія ішлі да Друі, квіткі проста не прадавалі, і людзі дабіраліся туды рознымі іншымі шляхамі”.

Уладзімер Арлоў выступіў на імправізаваным мітынгу на беразе Дзьвіны. І караван чаўноў паплыў у бок Латвіі да Дзьвінску (Даўгаўпілса). Болей ім ніхто не перашкаджаў, тым болей што на той час паміж Беларусьсю і Латвіяй мяжы не было. Чаўны былі ўпрыгожаныя харугвамі, плякатамі. Гэта была адна зь першых акцыяў, на якой выкарыстоўвалася сымболіка ў нацыянальных бел-чырвона-белых колерах.

У акцыі браў удзел і рок-гурт “Мроя”. Латыская прэса шмат пісала пра гэтую “дэманстрацыю на вадзе”. Не засталася яна незаўважанай і ў Беларусі. Гурт “Мроя” за ўдзел у ёй быў пазбаўлены памяшканьня для рэпэтыцыяў у Доме літаратара. А суполка “Талака”, наадварот, атрымала пакой у будынку Менскага гаркаму камсамолу на плошчы імя Леніна.
  • 16x9 Image

    Вячаслаў Ракіцкі

    Вячаслаў Ракіцкі – беларускі журналіст, тэатральны і кінакрытык, рэжысэр і сцэнарыст дакумэнтальнага кіно, перакладчык. Кандыдат мастацтвазнаўства. Сябра Саюзу беларускіх пісьменьнікаў і Беларускай асацыяцыі журналістаў. Аўтар Радыё Свабода з 1997 году.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG