Лінкі ўнівэрсальнага доступу

На катынскім расстрэле Расея паставіла крыж


Падчас эксгумацыі масавага пахаваньня польскіх афіцэраў

Падчас эксгумацыі масавага пахаваньня польскіх афіцэраў

Вайсковая калегія Вярхоўнага суду Расеі прызнала законным рашэньне пра спыненьне крымінальнай справы аб масавых забойствах афіцэраў польскага войска ў 1940 годзе каля вёскі Катынь. Расстрэлы былі санкцыянаваны тагачасным кіраўніцтвам СССР.


Вышэйшая судовая інстанцыя пастанавіла, што для разгляду катынскага расстрэлу павінна выкарыстоўвацца не цяперашняе заканадаўства Расеі, а крымінальны кодэкс Савецкага Саюзу ад 1926 году. У адпаведнасьці з гэтым дакумэнтам крымінальны перасьлед недапушчальны, калі з моманту злачынства мінула больш за дзесяць гадоў.

Расейскі Вярхоўны суд зацьвердзіў шматлікія папярэднія рашэньні ніжэйшых судовых інстанцыяў, якія адмаўлялі заяўнікам у расьсьледаваньні абставінаў расстрэлу польскіх вайскоўцаў. Гаворыць дасьледчык гісторыі палітычных рэпрэсій, сябра Міжнароднага праваабарончага таварыства “Мэмарыял” Ігар Кузьняцоў:

Ігар Кузьняцоў
“Заўсёды адмаўлялі паводле фармальных прычын: "Мэмарыял" зьвяртаецца — кажуць, што грамадзкая арганізацыя ня можа зьвяртацца, могуць толькі сваякі расстраляных. Калі зьвярнуліся непасрэдна сваякі шасьці расстраляных у Катыні, то наступнай падставай сталася, што катынская справа складае 180 тамоў і гэтак далей. Усё ішло з нарастаньнем, і цяперашняе рашэньне Вярхоўнага суду — гэта рашэньне не юрыдычнае, а палітычнае”.

Спыненьне ўладамі Расеі расьсьледаваньня катынскага расстрэлу мастак Аляксей Марачкін параўноўвае з занядбаньнем справы ўшанаваньня памяці ахвяраў масавых палітычных рэпрэсій у Беларусі:

“Расея даўно абвясьціла, што яна — пераемніца Савецкага Саюзу. І заяўляць так, што мы адказнасьці не нясём, а нясе Савецкі Саюз — гэта вялікае фарысэйства. Тут ёсьць паралелі і аналёгіі адносна Курапатаў: затрымалі вандалаў — і дагэтуль іх ніхто не пакараў. Займацца “Лініяй Сталіна” яны могуць, а вось гэтыя пакуты, гэтыя расстрэлы, гэты гвалт над людзьмі — іх нібыта і не хвалюе. Гэта вельмі трывожны сымптом”.

У лесе каля вёскі Катынь пад Смаленскам савецкія карныя органы расстралялі каля 4,5 тысяч вайскоўцаў польскай арміі, захопленых у палон савецкімі войскамі ўвосень 1939 году. Сярод закатаваных былі і беларусы, прызваныя ў польскае войска з тэрыторыі Заходняй Беларусі. Шырокай грамадзкасьці гэты факт стаў вядомы напрыканцы 80-х. У сярэдзіне 90-х там паўстаў мэмарыял. Спыненьне крымінальнай справы палітоляг Валеры Булгакаў пракамэнтаваў гэтак:

Валеры Булгакаў
“Што гэта практычна азначае? Расея сапраўды не жадае плаціць па ранейшых рахунках — гэта па-першае. Па-другое, гэтае рашэньне мае яшчэ іншы, фінансавы падтэкст. Бо калі б гэтае рашэньне было прынятае на карысьць людзей, чые сваякі загінулі ў Катыні, то для сучаснай Расеі гэта азначала б судовыя пазовы на мільёны ў замежнай валюце. Гэтае рашэньне каньюнктурнае і накіраванае таксама на абяленьне трагічных старонак расейска-імпэрскай спадчыны”.

Тым часам польскія навукоўцы працягваюць высьвятляць абставіны гібелі ў ліпені 1943 году генэрала Ўладзіслава Сікорскага, які кіраваў урадам Польшчы на выгнаньні. Генэрал Сікорскі зьвінаваціў у катынскім расстрэле НКУС і разарваў адносіны з СССР.

У верасьні 2007 году на экраны выйшаў фільм вядомага польскага кінарэжысэра Анджэя Вайды “Катынь”, які распавядае пра катынскую трагедыю. Прэзэнтацыя “Катыні” адбылася ў Менску, аналягічныя імпрэзы маюць прайсьці таксама ў іншых гарадах Беларусі.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG