Лінкі ўнівэрсальнага доступу

У Віцебску прапануюць 9 спосабаў варажбы


Работнікі Віцебскага краязнаўчага музэю распрацавалі адмысловы праект “Калядная варажба ў Ратушы” і запрашаюць усіх ахвотных даведацца пра свой лёс з дапамогай магічных сродкаў і згодна са старадаўнімі мясцовымі традыцыямі.

Васьмёра самых цікаўных дзяўчат сталі першымі ўдзельніцамі незвычайнага музэйнага праекту: увечары 6-га студзеня яны спусьціліся ў сутарэньні гарадзкой ратушы, дзе месьціцца краязнаўчы музэй, каб у адмысловай залі даведацца пра сваю будучыню пад кіраўніцтвам супрацоўніц-інструктарак Алены ды Веранікі.

Васьмёра самых сьмелых дзяўчат сабраліся варажыць

Пакуль дзяўчаты знаёміліся паміж сабой – бо супольнай варажбой зазвычай займаліся блізкія сяброўкі – супрацоўніца музэю Алена
Катовіч
распавяла, што чакае тых, хто адважыўся зазірнуць за завесу часу:

“Мы прапануем 9 спосабаў варажбы – тое, што ўжо цяпер забыта, на жаль. Таму мы спасылаемся на працы этнографа Нікіфароўскага, які апісаў традыцыйныя спосабы беларускай варажбы ў 19-м стагодзьдзі. Будзем гадаць на каве, з дапамогай сьвечак, воску расплаўленага, з дапамогай іголкі, пярсьцёнка. А потым пяройдзем да такіх вясёлых спосабаў варажбы. Як, да прыкладу, варажба на прадметах гардэробу. Наша мерапрыемства мае забаўляльна-пазнавальны характар. Да нас прыходзяць тыя, хто хоча дакрануцца да спрадвечнай беларускай культуры, даведацца, як варажылі нашы продкі. Але для мужчын нашы дзьверы зачынены! Бо варажба ў большасьці разьлічана на дзяўчат”.

Дзяўчаты, самай малодшай зь якіх усяго 10 год, сядаюць за стол, частуюцца кавай, а потым перакульваюць кубкі на сподачкі і вельмі сур’ёзна ўглядаюцца ў цьмяныя абрысы кававай гушчэчы. Старэйшыя ўдзельніцы сэансу, якім ужо час задумвацца пра пэрспэктывы стварэньня сям’і, уважліва лічаць, колькі разоў ударыцца аб сьценкі кубка пярсьцёнак, падвешаны на нітцы, – так вызначаюць узрост, у якім дзяўчына выйдзе замуж.

Колькі разоў пярсьцёнак стукнецца аб кубак - у столькі год і выйдзеш замуж


Пакуль дзяўчаты рыхтуюцца да наступнага выпрабаваньня лёсу, супрацоўніцы музэю распавядаюць ім пра тое, што час ад Калядаў да Вадохрышча традыцыйна лічыўся найлепшым для варажбы. Паводле народных уяўленьняў, у гэты час актывізуюцца ўсе містычныя сілы, з дапамогай якіх можна сасьніць ці ўбачыць у падсьветленым сьвечкай люстэрку суджанага або загадаць жаданьне, якое цягам году абавязкова спраўдзіцца.

Каб даведацца, чаго чакаць ад наступнага году, дзяўчатам прапануюць высыпаць перад сабой зьмесьціва кубку, у якім ляжаць хлебная скарынка, кавалачак цукру, заручальны пярсьцёнак, цыбуліна і корак ад бутэлькі. Калі бліжэй да асобы, якая варожыць, падкоціцца пярсьцёнак – значыць, яна неўзабаве выйдзе замуж, калі скарынка – будзе жыць у беднасьці, а калі цукар – значыць, у багацьці. Корак прадракае весялосьць цягам усяго году, а цыбуліна – горкія сьлёзы. Але ў дрэнныя прадказаньні дзяўчаты верыць ня хочуць, і сыходзяць з музэю ў вясёлым настроі:

“Упершыню такое бачыла, і было вельмі цікава! Адзінае, што мне ня ўсё выпала так, як я хацела. Выпала мне цыбуліна, а я не хачу плакаць, таму ня надта ў гэта веру – веру, што ўсё ў мяне будзе добра. І вельмі спадабалася, што дзяўчаты прынамсі пачалі праграму па-беларуску. Але потым нешта зьбіліся на расейскую мову. Па-беларуску магло б быць больш калярытна, і ўражаньні самыя лепшыя,”— кажа адна зь першых удзельніц праекту.

Сцэнар у музэйных супрацоўніц увесь складзены па-беларуску, і наперадзе багата часу для практыкі. Кожны вечар да 19-га студзеня яны мяркуюць прымаць дзьве групы ўдзельніц па 10 чалавек. Папярэдні запіс вядзецца па тэлефоне, і на бліжэйшыя 5 дзён вольных месцаў за сталом са сьвечкамі ўжо няма. Уваходны квіток на такую імпрэзу каштуе 3820 рублёў – даражэй, чымсьці звычайны квіток у музэй за 1040 рублёў. Але за гэтыя грошы дзяўчат частуюць кавай, дапамагаюць патлумачыць таямнічыя сымбалі ды іншасказаньні, і нават выдаюць пісьмовыя інструкцыі па іншых спосабах варажбы, якія можна паспрабаваць дома – зь сяброўкамі альбо ўжо сам-насам зь лёсам.

Калі скамечыць паперку, на якой напісана тваё імя, ды падпаліць, па ценю на белым аркушы можна нешта ўбачыць
XS
SM
MD
LG