Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Крэсла “сэнатара” як цукерка для паслухмяных


Сёньня ў Менску прайшла першая сэсія Савету Рэспублікі чацьвёртага скліканьня. Новым кіраўніком верхняй палаты Нацыянальнага сходу абраны Барыс Батура. Ягоным намесьнікам стаў Анатоль Рубінаў.


Абодва яны балятаваліся без альтэрнатывы, абодва не атрымалі ніводнага голасу “супраць”.

Аляксандар Вайтовіч
Аляксандар Вайтовіч, які ачольваў Савет Рэспублікі другога скліканьня, сказаў “Свабодзе”, што быў абсалютна ўпэўнены ў абраньні менавіта Барыса Батуры:

“Усе разы старшынямі Савету Рэспублікі станавіліся людзі, якія прызначаліся ў Савет Рэспублікі асабіста Лукашэнкам. Як Батура цяпер — асабістым указам. Так было і з Шыпуком, і са мною, і з Навіцкім у трэцім скліканьні”.

Кіраўнік дзяржавы мае канстытуцыйнае права асабіста ўвесьці ў верхнюю палату восем так званых сэнатараў. Тыдзень таму ён падпісаў указ аб прызначэньні туды старшыні Магілёўскага аблвыканкаму Барыса Батуры.

Аналітыкі заўважылі: Аляксандар Лукашэнка яшчэ ніколі не выкарыстоўваў сваю квоту цалкам. Аляксандар Вайтовіч тлумачыць гэта неабходнасьцю заўжды мець рэзэрв:

“Магчыма, зьявіцца чалавек, якога трэба, так бы мовіць, прыўзьняць. Гэта як цукерачка для кагосьці”.

Двухпалатны парлямэнт зьявіўся ў Беларусі пасьля лістападаўскага 1996 году рэфэрэндуму. Валеры Фадзееў, які ў той час быў намесьнікам старшыні Канстытуцыйнага суду, лічыць, што Беларусі ён наагул не патрэбны:

“Двухпалатны парлямэнт існуе, як правіла, у фэдэратыўных дзяржавах. Таму што другая палата прадстаўляе інтарэсы рэгіёнаў, якія карыстаюцца пэўнай самастойнасьцю. Так, напрыклад, ён існуе ў Расеі, у Нямеччыне, у Злучаных Штатах Амэрыкі... Гэта робіцца дзеля таго, каб насамрэч збалянсаваць інтарэсы цэнтральнай улады і рэгіёнаў”.

Аляксандар Вайтовіч падзяляе такі падыход. А зьмяненьні ў Канстытуцыю, якія ініцыяваў прэзыдэнт, ён тлумачыць так:

“Я думаю, што верхнюю палату зрабілі таму, што Лукашэнка быў моцна запалоханы магчымасьцю імпічмэнту. І ён зрабіў спэцыяльны рэзэрв. Бо цяпер працэдура імпічмэнту праходзіць ужо празь дзьве палаты. А ў Савеце Рэспублікі ўплыў улады нават у першыя гады прэзыдэнцтва Лукашэнкі быў нашмат большы, чым у Палаце прадстаўнікоў. І ён разумеў, што можа кантраляваць Савет Рэспублікі. І гэтая “накрыўка” не адкрыецца — яна будзе пад кантролем”.

Валеры Фадзееў выказвае яшчэ адно меркаваньне:

“Можа, гэта зрабілі для таго, каб той, хто пайшоў на пэнсію, мог атрымаць цёплае месца? Кажуць жа, што там зьбіраюцца дасьведчаныя людзі. Што яны ўсё разумеюць, ва ўсім разьбіраюцца”.

А вось што наконт гэтага сьведчыць статыстыка. Барыс Батура нарадзіўся ў 1947 годзе, Анатоль Рубінаў — у 1939-м. Сярод 56 зарэгістраваных пакуль “сэнатараў” 7 перайшлі пэнсійную мяжу. А яшчэ 33 асобы знаходзяцца ва ўзросьце ад 50 да 60 гадоў. Між тым Канстытуцыя прадугледжвае, што ў Савет Рэспублікі мае права ўваходзіць грамадзянін Беларусі, які дасягнуў 30-гадовага ўзросту.

Першы кіраўнік Савету Рэспублікі Павал Шыпук цяпер на пэнсіі. Другі — Аляксандар Вайтовіч — працуе ў Нацыянальнай Акадэміі навук. Трэці — Генадзь Навіцкі — сёньня абраны ў Савеце Рэспублікі старшынём камісіі рэгіянальнай палітыкі і мясцовага самакіраваньня.


XS
SM
MD
LG