Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Госьць “Начной Свабоды” – палітоляг Андрэй Фёдараў.

Соўсь: Прэзыдэнт Расеі Дзьмітры Мядзьведзеў падпісаў указы аб прызнаньні незалежнасьці Паўднёвай Асэтыі і Абхазіі насуперак заклікам лідэраў заходніх краінаў і ЗША На думку Масквы, незалежнасьць Паўднёвай Асэтыі і Абхазіі павінен прызнаць і Менск. Беларускае МЗС пакуль захоўвае маўчаньне ў гэтым пытаньні. Спадар Андрэй, як на Вашую думку, ці прызнае Беларусь усьлед за Расеяй незалежнасьць Паўднёвай Асэтыі і Абхазіі? Ці будзе сябе паводзіць у гэтым пытаньні як блізкі хаўрусьнік Расеі? З улікам таго, што Беларусь зараз імкнецца палепшыць свае стасункі з Захадам – пра што сьведчыць сёньняшняя заява Эўразьвязу? І якія плюсы і мінусы яна можа атрымаць у такім выпадку?

Фёдараў: Тое, што з боку Масквы будзе адбывацца моцны ціск у гэтым кірунку – у мяне няма ніякіх сумневаў. Спадзяюся, што беларускае кіраўніцтва нейкім чынам вытрымае, хоць, безумоўна, гэта будзе вельмі цяжка, улічваючы эканамічную залежнасьць ад Расеі. Тым ня менш, я спадзяюся, што ёсьць пэўныя развагі і ў афіцыйнага Менску, якія дазволяць яму не пайсьці на гэты крок.

Што тычыцца плюсаў і мінусаў, то з плюсаў можна разьлічваць на пэўныя паблажкі з боку Масквы ў эканамічным сэнсе, бадай, гэта адзінае, хоць магу пагадзіцца, што гэта вельмі істотна. Што да мінусаў, дык баюся, што тая пазыцыя Захаду, якую ён займае ў адносінах да Абхазіі і Паўдзённай Асэтыі, вельмі нэгатыўная, і яна будзе перанесеная на ўсіх, хто далучыцца да Масквы. Гэта, безумоўна, можа адбіцца на нашых адносінах, а гэта будзе вельмі шкада, тым больш зараз мы бачым пэўнае пацяпленьне гэтых адносінаў, ва ўсялякім разе, мы бачым спробы аднаго і другога боку пайсьці насустрач адзін аднаму.

Соўсь: Міністар замежных справаў Швэцыі Карл Більт назваў рашэньне Масквы "намераным парушэньнем міжнароднага права". Скажыце, калі ласка, а якая працэдура прадугледжаная міжнародным правам на такі выпадак?

Фёдараў: У 1933 годзе ў Мантэвідэа была прынятая канвэнцыя аб правах і абавязках дзяржаваў, якая вызначыла крытэры міжнароднага прызнаньня. Дзеля гэтага дзяржава павінна мець сталае насельніцтва, вызначаную тэрыторыю, урад і магчымасьць ажыцьцяўляць зьнешнія зносіны.

Паўднёвая Асэтыя, можна сказаць, мела вызначаную тэрыторыю ў складзе Грузіі, аднак яе насельніцтва знаходзілася ў пастаянным перамяшчэньні з поўначы на поўдзень і назад, таму ня можа лічыцца пастаянным. Урад гэтай вобласьці быў абраны недэмакратычна, гэта агульнапрызнана, і гэты ўрад не падтрымліваў дыпляматычных зносінаў ні з кім акрамя Расеі, то бок фактычна зьяўляўся расейскай марыянэткай. Як бачыце, значная частка ўмоваў ня выкананая, таму казаць аб міжнародных прававых нормах гэтага прызнаньня не даводзіцца.

Соўсь
: Пасьля абвяшчэньня незалежнасьці Косава многія аналітыкі прадказвалі, што прызнаньне Захадам незалежнасьці Косава разьвяжа Маскве рукі адносна гэтак званых “замарожаных канфліктаў” на былой савецкай тэрыторыі. І гэтыя прагнозы спраўдзіліся. Як на Вашую думку, хто будзе наступным пасьля Паўднёвай Асэтыі і Абхазіі?

Фёдараў: На постсавецкай прасторы ёсьць яшчэ два такіх утварэньні – гэта Прыднястоўе, якое зьяўляецца фармальна часткай Малдовы, і Нагорны Карабах, які фармальна лічыцца незалежным, але на самой справе – гэта армянская тэрыторыя. Больш таго, і гэта мала хто ведае – больш за 20 адсоткаў тэрыторыі самога Азэрбайджану захоплена армянскімі войскамі, гэта калідор, які злучае Армэнію з Нагорным Карабахам.

Ня думаю, што нехта зь іх пойдзе на такі крок, тым больш што якраз учора, калі дзяржаўная Дума прымала рашэньне аб незалежнасьці Паўдзённай Асэтыі і Грузіі, расейскі прэзыдэнт Мядзьведзеў сустрэўся са сваім малдаўскім калегам Вароніным, і яны як быццам вырашылі, што Прыднястроўе мірным шляхам вернецца ў склад Малдовы. Але ў адрозьненьне ад Грузіі Малдова цяпер ніякіх жаданьняў уступіць у НАТО не выказвае, таму Расея ідзе на такія пагадненьні. На дадзены момант я ня бачу пасьлядоўнікаў Абхазіі і Паўдзённай Асэтыі, хоць, безумоўна, напружанасьць захоўваецца, асабліва ў Нагорным Карабаху.

Соўсь: Пасьля сёньняшняй заявы Мядзьведзева расейскія фондавыя індэксы ўпалі на 20 пунктаў. Наколькі істотнымі будуць нэгатыўныя эканамічныя наступствы гэткага кроку Масквы і для Расеі, і для Беларусі?

Фёдараў: На жаль, мне вельмі цяжка адказаць на гэтае пытаньне, бо я не спэцыяліст у эканоміцы, але тое, што ўсе гэтыя падзеі, пачынаючы з вайны паміж, фактычна, Расеяй і Грузіяй, прывялі да вельмі істотнага падзеньня расейскіх фондавых рынкаў, гэта вядома. Яны апусьціліся да самага нізкага ўзроўню за апошнія дзесяць гадоў, з часоў вядомага дэфолту. Мяркую, што ў гэтых абставінах, калі Захад будзе прымаць нейкія меры, у тым ліку эканамічнага кшталту, нічога добрага расейскую эканоміку не чакае, хоць у іх ёсьць вельмі вялікія запасы з-за надзвычай вялікіх коштаў на энэрганосьбіты.
  • 16x9 Image

    Ганна Соўсь

    Ганна Соўсь нарадзілася ў Менску. Скончыла факультэт журналістыкі БДУ. Працавала ў незалежнай газэце «Народная воля»(1997-2000). Ад 2000 году працуе на «Свабодзе». Кнігі на «Свабодзе» — «Дарога праз Курапаты» (аўтарка рэпартажаў), «Адзін дзень палітвязьня» (ідэя і ўкладальніца), «Адзін дзень палітвязьня. 2009-2011»(ідэя і ўкладальніца), «Жыцьцё пасьля раку» (аўтарка ідэі і каардынатарка праекту, рэдактарка). Аўтарка праекту «Расея і я», сэрыі інтэрвію з 12 экс-прэзыдэнтамі постсавецкіх кранаў. Сябра БАЖ.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG